Ngày 22 tháng 7, Bộ Ngoại giao Nga thông báo rằng nước này đã đáng kể mở rộng danh sách các quan chức Liên minh châu Âu (EU) bị cấm nhập cảnh vào Nga. Động thái này được xem là biện pháp đáp trả các gói trừng phạt mới mà EU đã áp đặt lên Nga trong tháng 5 và tháng 7 vừa qua.

Theo thông báo của Bộ Ngoại giao Nga, danh sách trừng phạt sẽ bao gồm các nhân viên của các cơ quan thực thi pháp luật, tổ chức nhà nước và thương mại, công dân của các nước thành viên EU và một số quốc gia phương Tây khác, những người chịu trách nhiệm cung cấp hỗ trợ quân sự cho Kiev. Bên cạnh đó, lệnh cấm nhập cảnh cũng nhắm đến các đại diện tham gia vào việc thành lập tòa án đặc biệt được Ukraine và Hội đồng châu Âu thành lập hồi tháng trước, cùng các quan chức vận động việc tịch thu tài sản của Nga hoặc sử dụng số tiền đó để hỗ trợ Kiev.

Bộ Ngoại giao Nga khẳng định rằng các hành động thù địch chống lại Nga sẽ không thể ảnh hưởng đến chính sách của Matxcơva. Đồng thời, cảnh báo rằng các lệnh trừng phạt tiếp theo của EU cũng sẽ nhận được các phản ứng đáp trả kịp thời và phù hợp.

Trước đó, vào ngày 18 tháng 7, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức thông qua gói trừng phạt kinh tế thứ 18 nhằm vào Nga. Một trong những nội dung quan trọng nhất của gói trừng phạt này là việc hạ giá trần áp lên dầu mỏ Nga xuất khẩu sang các nước thứ ba xuống 15% thấp hơn giá thị trường. Ngoài việc giảm giá trần, EU cũng đã đưa hơn 100 tàu khác vào danh sách đen ‘hạm đội bóng đêm’, áp phạt một nhà máy lọc dầu thuộc sở hữu của Nga ở Ấn Độ và hai ngân hàng Trung Quốc, đặt lệnh cấm giao dịch đối với các ngân hàng Nga và hạn chế xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng với nước này.

Các biện pháp trừng phạt và phản ứng đáp trả giữa Nga và EU tiếp tục cho thấy sự leo thang trong cuộc chiến kinh tế và chính trị giữa hai bên. Nga đã nhiều lần cảnh báo về việc sẽ đáp trả các lệnh trừng phạt của phương Tây, và gần đây, các biện pháp đáp trả của Matxcơva đã được thực hiện một cách rõ ràng.

Trong khi đó, EU tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn đối với Nga, thể hiện qua các gói trừng phạt liên tiếp. Mục tiêu của các biện pháp này là nhằm gây áp lực lên Nga và khiến nước này phải thay đổi chính sách, đặc biệt là liên quan đến cuộc xung đột tại Ukraine.

Cho đến nay, vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy sự giảm nhẹ trong căng thẳng giữa Nga và EU. Thay vào đó, cả hai bên dường như tiếp tục duy trì chiến lược đáp trả lẫn nhau, làm cho tình hình chính trị và kinh tế giữa hai bên ngày càng trở nên phức tạp.

Ngày 21/7, Vương quốc Anh đã công bố một loạt biện pháp trừng phạt mới nhắm vào mạng lưới vận chuyển dầu mỏ của Nga. Mục tiêu chính của các biện pháp này là siết chặt nguồn thu hàng tỷ USD của Nga, vốn đang được sử dụng để phục vụ cuộc chiến tại Ukraine.

Cụ thể, gói trừng phạt toàn diện mà Anh áp dụng nhắm vào hệ thống vận chuyển dầu mỏ của Nga, được cho là công cụ giúp Nga lách các lệnh trừng phạt của phương Tây. Bộ trưởng Ngoại giao Anh, David Lammy, cho biết 137 cá nhân và tổ chức mới sẽ bị đưa vào danh sách trừng phạt. Những đối tượng bị trừng phạt bao gồm các tàu chở dầu, công ty vận tải và tập đoàn năng lượng có liên quan đến cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Nga.

Theo số liệu thống kê của chính phủ Anh, 135 tàu đã bị đưa vào danh sách trừng phạt, với cáo buộc rằng chúng đã vận chuyển lượng dầu trị giá khoảng 24 tỷ USD kể từ đầu năm 2024. Trong số các công ty bị nhắm đến có Intershipping LLC, bị cáo buộc giúp Nga ngụy trang tàu chở dầu dưới cờ Gabon và Litasco Middle East DMCC, công ty con của tập đoàn dầu khí Lukoil.

Việc áp dụng các biện pháp trừng phạt mới diễn ra trong bối cảnh Anh và Liên minh châu Âu (EU) đang tăng cường thực thi mức trần giá dầu. Đây là một công cụ then chốt nhằm hạn chế nguồn thu của Nga nhưng vẫn đảm bảo nguồn cung toàn cầu. Ngoại trưởng Lammy khẳng định rằng Vương quốc Anh sẽ sử dụng toàn bộ sức mạnh của hệ thống trừng phạt để tăng áp lực lên Nga và tái khẳng định cam kết sát cánh cùng Ukraine trong bối cảnh hiện nay.

Cho đến nay, Vương quốc Anh đã áp lệnh trừng phạt hơn 2.000 cá nhân và tổ chức Nga. Con số này của EU là hơn 2.500. Điều này cho thấy sự gia tăng đáng kể trong các biện pháp trừng phạt nhắm vào Nga trong thời gian gần đây.

Liên minh châu Âu (EU) đã áp dụng gói trừng phạt thứ 18 đối với Nga, được đánh giá là mạnh mẽ nhất từ trước đến nay. Gói trừng phạt này bao gồm các biện pháp nhằm siết chặt nguồn thu năng lượng của Nga, hạ trần giá dầu và mở rộng danh sách các cá nhân, tổ chức bị cấm vận. Mục tiêu của các biện pháp này là gây áp lực lên Nga và hạn chế khả năng tài chính của nước này trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine đang diễn biến phức tạp.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy các công ty vận tải của Hy Lạp vẫn tiếp tục vận chuyển dầu mỏ của Nga. Điều này đặt ra câu hỏi về tính thống nhất trong chính sách đối ngoại của khối và hiệu quả của các biện pháp trừng phạt. Hoạt động vận chuyển dầu mỏ của các công ty Hy Lạp cho thấy những lỗ hổng trong cơ chế kiểm soát và nguy cơ rạn nứt nội bộ trong khối. Việc các công ty vận tải của một quốc gia thành viên EU tiếp tục hợp tác với Nga gây ra mối quan ngại về khả năng của EU trong việc thực hiện một chính sách đối ngoại thống nhất và hiệu quả.

Các chuyên gia cho rằng, để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp trừng phạt, EU cần tăng cường cơ chế kiểm soát và giám sát hoạt động vận tải của các công ty thành viên. Đồng thời, khối cần có các biện pháp cụ thể để giải quyết những lỗ hổng trong chính sách và đảm bảo tính thống nhất trong chính sách đối ngoại. Việc thực hiện các biện pháp này sẽ giúp EU duy trì sức ép lên Nga và hỗ trợ Ukraine trong bối cảnh hiện nay.

Trong bối cảnh cuộc xung đột ở Ukraine đang diễn biến phức tạp, EU cần thể hiện sự đoàn kết và quyết tâm trong việc thực hiện chính sách đối ngoại. Việc các công ty vận tải của Hy Lạp tiếp tục vận chuyển dầu mỏ của Nga không chỉ làm suy giảm hiệu quả của các biện pháp trừng phạt mà còn gây ra những tác động tiêu cực đến quan hệ giữa các quốc gia thành viên EU.

Để tìm hiểu thêm về gói trừng phạt của EU đối với Nga, vui lòng truy cập: https://ec.europa.eu/info/eu-explained/economic-sanctions-against-russia_en

Thông tin về tình hình vận chuyển dầu mỏ của Nga có thể được tìm thấy tại: https://www.reuters.com/world/europe/greek-shipping-companies-continue-move-russian-oil-despite-eu-sanctions-2023-08-14/

Thêm thông tin về chính sách đối ngoại của EU tại: https://www.eeas.europa.eu/eeas-publications-policy_en

Một bài đăng lan truyền rộng rãi trên nền tảng X vào ngày 30-6 đã gây hiểu lầm về việc cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với Nga, cho phép Mỹ giao dịch với các ngân hàng Nga bị trừng phạt như Sberbank, VTB và Ngân hàng Trung ương trong khuôn khổ các dự án năng lượng hạt nhân dân sự.

Bài viết này đã thu hút hơn 230.000 lượt xem và nhanh chóng lan rộng trên nhiều nền tảng trực tuyến khác, bao gồm Instagram, Facebook, Reddit, Imgur, YouTube và Threads. Điều này đã khiến nhiều người tin rằng chính quyền ông Trump đã thay đổi chính sách trừng phạt Nga.

Tuy nhiên, sau quá trình xác minh, tổ chức kiểm chứng Snopes đã kết luận rằng thông tin lan truyền trên là không chính xác. Văn bản đính kèm trong bài đăng, có tiêu đề ‘Giấy phép chung số 115B – Cho phép các giao dịch nhất định liên quan đến năng lượng hạt nhân dân sự’, do Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ ban hành ngày 27-6, là có thật.

Giấy phép này cho phép thực hiện một số giao dịch với các tổ chức tài chính Nga đang bị trừng phạt, nhưng chỉ trong trường hợp các giao dịch này liên quan đến các dự án năng lượng hạt nhân dân sự đã khởi công trước ngày 21-11-2024.

Snopes đã xác minh rằng văn bản này không phải là một quyết định mới do ông Trump ban hành để dỡ bỏ trừng phạt Nga, mà thực tế là bản cập nhật của GL115A do chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden ban hành ngày 10-1.

Phiên bản mới GL115B chỉ điều chỉnh hai điểm: gia hạn hiệu lực đến ngày 19-12 và gỡ bỏ hạn chế đối với các giao dịch liên quan đến dự án điện hạt nhân Paks II do Nga cấp vốn vay tại Hungary.

GL115B là bản kế tiếp của giấy phép gốc GL115, ban hành ngày 18-12-2024, vốn chỉ áp dụng cho Ngân hàng Gazprombank.

Cả ba phiên bản giấy phép đều dựa trên cơ sở pháp lý từ sắc lệnh hành pháp số 14024, do ông Biden ký ngày 15-4-2021, quy định phong tỏa tài sản đối với các hành vi bị xem là gây hại từ phía Nga.

Bộ Tài chính Mỹ đã làm rõ rằng các giao dịch được phép theo GL115B chỉ giới hạn trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân dân sự, như sản xuất điện, chế biến uranium hoặc vận hành cơ sở phi quân sự, và không áp dụng cho các dự án bắt đầu sau ngày 21-11-2024.

Một phát ngôn viên Bộ Tài chính Mỹ cũng khẳng định với Snopes rằng chính quyền ông Trump không dỡ bỏ trừng phạt Nga và GL115B chỉ là bản cập nhật từ giấy phép năm 2024 dưới thời ông Biden.

Ngoại trưởng Hungary Péter Szijjártó đã viết trên nền tảng X rằng Mỹ đã gỡ bỏ hạn chế với dự án điện hạt nhân Paks II, đồng thời cảm ơn chính quyền ông Trump.