Nội dung chính
Việc một sinh viên 20 tuổi mang theo bình khí cười (N2O) tới bệnh viện để kiểm soát cơn thèm đã gây chấn động cộng đồng y tế.
Tiểu sử bệnh nhân và dấu hiệu nghiện
Trong buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) đã công bố trường hợp một nữ sinh đại học, đã sử dụng khí cười từ khi còn trung học cơ sở. Ban đầu chỉ thử vài lần trong các buổi tụ họp bạn bè, cô dần tăng liều lên 1‑2 quả mỗi lần, rồi tới 10‑20 quả/ngày khi vào đại học.
Để tránh bị phát hiện, cô chuyển từ việc dùng bóng cười nhỏ sang mang theo bình khí N2O lớn và các bình mini giấu trong balo. Tần suất tăng nhanh, từ một bình mỗi tuần lên một bình mỗi 1‑2 ngày.
Triệu chứng lâm sàng
Khi nhập viện, bệnh nhân đã biểu hiện tê bì tay chân, trầm cảm, lo âu và các dấu hiệu rối loạn tâm thần. Gia đình chỉ phát hiện sau khi tình cờ nhìn thấy bình khí trong phòng.
Hiểu về khí cười (N2O) và cơ chế gây nghiện
Khí nitrous oxide (N2O), thường được gọi là “bóng cười”, là một chất gây hưng phấn và ảo giác ngắn hạn. Khi hít vào, N2O tác động lên hệ thần kinh trung ương, khiến người dùng cảm thấy cười không kiểm soát trong vài phút.
Theo WHO (2022), việc lạm dụng N2O trên toàn cầu đã tăng 15% trong vòng 5 năm qua, đặc biệt ở nhóm tuổi thanh thiếu niên.
Tác hại ngắn hạn và dài hạn
Tiêu thụ thường xuyên có thể gây:
- Tê bì, yếu liệt tay chân.
- Rối loạn vận động, mất cân bằng khi đi lại.
- Suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung.
- Ngộ độc cấp tính: chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, thậm chí ngạt thở.
- Biến chứng nặng nề: tổn thương não, tủy sống, tử vong do ngạt hoặc rối loạn tim.
Chỉ cần dùng hơn 10 quả trong một lần, lặp lại nhiều lần, đã có thể gây ngộ độc nặng cho não.
Phương pháp điều trị và hồi phục
Bác sĩ Lê Thị Phương Thảo cho biết, sau 6 tháng can thiệp đa phương pháp (thuốc hỗ trợ, trị liệu tâm lý, kích thích từ trường xuyên sọ) và sự hỗ trợ chặt chẽ từ gia đình, bệnh nhân đã giảm đáng kể cảm giác thèm và ngừng sử dụng khí cười.
Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng hầu hết các ca nhập viện đều ở giai đoạn nặng, đòi hỏi thời gian điều trị kéo dài và giám sát liên tục.
Đối với phụ huynh, việc nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường (thay đổi hành vi, tê bì, mệt mỏi kéo dài) và không xem nhẹ “bóng cười” như một trò giải trí vô hại là bước quan trọng nhất để ngăn ngừa nghiện.
Kết luận
Khí cười không chỉ là một “đồ chơi” tiệc tùng; khi lạm dụng, nó có thể nhanh chóng trở thành chất gây nghiện nghiêm trọng, gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn và thậm chí tử vong. Nhận thức đúng về nguy cơ, can thiệp kịp thời và hỗ trợ y tế chuyên sâu là cách duy nhất bảo vệ sức khỏe tâm thần của giới trẻ.
Bạn hay người thân có thắc mắc về nguy cơ phụ thuộc N2O? Hãy để lại bình luận hoặc liên hệ với các trung tâm y tế gần nhất để được tư vấn chi tiết.
