Nội dung chính
Giới thiệu: Văn hoá truyền thống – Nền tảng sáng tạo của thế hệ trẻ
Trong thời đại hội nhập, các giá trị cội nguồn dân tộc đang trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ cho những sáng tạo của giới trẻ Việt Nam.
Âm nhạc: Khi bản sắc Việt gặp sân khấu quốc tế
Cuộc thi Sing!Asia 2025 đã chứng minh rằng âm nhạc Việt không còn là “điều xa vời” mà đã hiện hữu trên bản đồ âm nhạc châu Á. Ca sĩ Phương Mỹ Chi, cùng nhóm DTAP, đã viết nên ca khúc Chopsticks và đưa những bản nhạc mang đậm dấu ấn Việt như Rock hạt gạo, Buôn trăng, Lý Bắc bộ, Lạc trôi, Vũ trụ có anh tới khán giả toàn cầu.
Những năm gần đây, các nghệ sĩ trẻ liên tục khai thác nguồn cảm hứng dân gian: Hoàng Thùy Linh với Để Mị nói cho mà nghe, Bánh trôi nước, Kẻ cắp gặp bà già, Tứ phủ; Phương Mỹ Chi với Gối gấm, Đẩy xe bò, Vũ trụ có anh, Những ngôi sao xa xôi, Chiếc lược ngà; Soobin kết hợp xẩm và rap trong Mục hạ vô nhân; Double2T với Người miền núi chất; Tiêu Minh Phụng kết hợp cải lương và rap trong Lý Rapper, Wrapped Miền Tây. MV Bắc Bling – sự giao thoa giữa dân ca quan họ và nhạc điện tử – đã đạt vị trí số 1 cả ở hạng mục MV Best Debut và Song Best Debut toàn cầu, tạo ra làn sóng lan tỏa trên các nền tảng xã hội.
Ở đấu trường Intervision 2025, Đức Phúc đã mang “Phù Đổng Thiên Vương” lên sân khấu chung kết tại Nga, giành ngôi vô địch và khẳng định sức mạnh của âm nhạc mang bản sắc Việt trên trường quốc tế.
Thiết kế & mỹ thuật: Tái hiện di sản qua ngôn ngữ hiện đại
Trong lĩnh vực thiết kế, giới trẻ ngày càng dùng các yếu tố truyền thống như chất liệu, họa tiết và biểu tượng để tạo ra những tác phẩm đương đại. Dự án Di sản Thờ Mẫu của một nhóm sinh viên TP.HCM là ví dụ điển hình. Nhóm đã kết hợp âm nhạc, mỹ thuật và công nghệ thực tế ảo để đưa tín ngưỡng Thờ Mẫu Tam phủ – di sản phi vật thể được UNESCO công nhận – tới thế hệ Gen Z qua trải nghiệm đa giác quan, thân thiện và dễ tiếp thu.
Song song đó, dự án Vọng ước hòa bình do sinh viên Trường Đại học Văn hoá TP.HCM khởi xướng, hướng tới việc ghi lại những câu chuyện anh dũng, tình đồng đội và hy sinh thầm lặng của các thế hệ cha ông. “Chúng em muốn đưa những ký ức lịch sử vào cuộc sống hiện đại, để mỗi người trẻ đều cảm nhận được trách nhiệm bảo tồn và phát huy giá trị hòa bình,” Lâm Hân – thành viên sáng lập – chia sẻ.
Điện ảnh: Trang phục và nghi lễ truyền thống trên màn ảnh
Ngành điện ảnh Việt Nam cũng đang khai thác sâu rộng các yếu tố văn hoá truyền thống. Bộ phim Ai thương ai mến đã tôn vinh chiếc áo bà ba – biểu tượng thời trang Nam Bộ – qua từng nhân vật, tạo nên một không gian thời gian liền mạch. Trước đó, Hoàng tử quỷ tái hiện các nghi lễ dân gian như cô đồng trừ tà, lễ đấu vật tế thần và kiến trúc làng quê thời Lê Trung Hưng, với trang phục được nghiên cứu tỉ mỉ từ lớp vải, độ dài tà áo tới kiểu tóc.
Phim Truy tìm long diên hương không chỉ mô tả đời sống làng chài mà còn khắc họa lễ hội Nghinh Ông với cờ ngũ sắc, trống và tiếng hát hòa cùng gió biển. Trong thể loại kinh dị, Đèn âm hồn đã tái hiện chi tiết các nghi lễ cúng bái truyền thống – từ cách bài trí bàn thờ, thắp hương đến các động tác nghi lễ. Đạo diễn Victor Vũ trong Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu nhấn mạnh: “Càng muốn đi xa thì càng phải bám vào bản sắc, gốc rễ của chính mình.”
Những tác phẩm này không chỉ là giải trí mà còn là công cụ giáo dục, giúp khán giả trẻ hiểu và trân trọng những giá trị văn hoá đã hình thành qua bao thế kỷ.
NHÓM PV
