5 câu hỏi thường gặp về bệnh giang mai: Ngăn ngừa & điều trị

Bệnh giang mai được mệnh danh là “kẻ bắt chước tuyệt vời” vì các dấu hiệu ban đầu dễ nhầm lẫn với cảm cúm hoặc các bệnh ngoài da thông thường.

Để giúp người đọc nắm rõ các khía cạnh quan trọng của bệnh, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ đã tổng hợp 5 câu hỏi thường gặp nhất, kèm theo câu trả lời dựa trên nghiên cứu và dữ liệu lâm sàng mới nhất.

Câu hỏi 1: Bệnh giang mai lây truyền qua con đường nào?

• Không** qua bồn cầu, khăn tắm, tay nắm cửa** – Treponema pallidum (vi khuẩn gây giang mai) không tồn tại lâu ngoài cơ thể người.
• Đường lây chính: tiếp xúc trực tiếp với vết loét (săng) trong quá trình quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng.
• Vết loét có thể xuất hiện không chỉ ở bộ phận sinh dục mà còn trên môi, lưỡi hoặc trong khoang miệng.
• Truyền từ mẹ sang thai nhi trong thời kỳ mang thai – gây ra giang mai bẩm sinh, có thể dẫn đến sảy thai, sinh non hoặc các biến chứng nghiêm trọng cho trẻ.

Cách duy nhất để biết chắc chắn bạn có bị giang mai hay không là xét nghiệm. Ảnh minh họa.

Câu hỏi 2: Tại sao các triệu chứng của giang mai lại khó nhận biết?

Theo CDC, bệnh tiến triển qua bốn giai đoạn, mỗi giai đoạn mang dấu hiệu riêng biệt:

1. Giai đoạn nguyên phát: xuất hiện một vết loét tròn, cứng, không đau – thường tự biến mất sau vài tuần, khiến người bệnh nghĩ bệnh đã khỏi.
2. Giai đoạn thứ phát: phát ban không ngứa trên lòng bàn tay hoặc bàn chân, kèm sốt, sưng hạch, mệt mỏi – dễ bị nhầm với dị ứng hoặc cảm sốt.
3. Giai đoạn tiềm ẩn: không có triệu chứng nào, vi khuẩn vẫn tồn tại trong cơ thể và có thể gây tổn thương nội tạng trong nhiều năm.
4. Giai đoạn muộn: nếu không được điều trị, sau 10‑30 năm bệnh có thể phá hủy tim, não, hệ thần kinh, dẫn đến mù lòa, suy giảm trí nhớ và thậm chí tử vong.

Câu hỏi 3: Làm sao xác định chắc chắn mình có bị giang mai?

Do các dấu hiệu có thể ẩn hiện hoặc biến đổi, CDC khuyến cáo chỉ có xét nghiệm mới đưa ra kết quả chính xác. Phương pháp phổ biến nhất hiện nay là xét nghiệm máu tìm kháng thể – nhanh, an toàn và độ tin cậy cao.

Đối tượng nên xét nghiệm định kỳ bao gồm: người có quan hệ tình dục không an toàn, nam giới có quan hệ đồng giới, phụ nữ mang thai, và bất kỳ ai có biểu hiện bất thường trên da hoặc niêm mạc.

Câu hỏi 4: Bệnh giang mai có thể chữa khỏi hoàn toàn không?

Đáp án là có, nếu được chẩn đoán và điều trị sớm. Penicillin tiêm là thuốc kháng sinh chuẩn, tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn ở mọi giai đoạn.

Tuy nhiên, thuốc không thể phục hồi những tổn thương đã gây ra trước khi điều trị, chẳng hạn như tổn thương thần kinh, tim hoặc mạch máu. Vì vậy, thời gian bắt đầu điều trị quyết định mức độ phục hồi chức năng và chất lượng cuộc sống.

Câu hỏi 5: Làm sao bảo vệ bản thân trước “kẻ bắt chước” này?

CDC đề xuất ba chiến lược cốt lõi:

1. Chung thủy: duy trì mối quan hệ một vợ một chồng, cả hai phía đều đã được xét nghiệm âm tính với các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
2. Sử dụng bao cao su đúng cách: giảm đáng kể nguy cơ lây truyền, nhưng cần lưu ý bao cao su chỉ che phủ một phần da; nếu vết loét nằm ngoài vùng che, nguy cơ vẫn tồn tại.
3. Giao tiếp và xét nghiệm định kỳ: thảo luận cởi mở về sức khỏe tình dục với đối tác và cùng nhau thực hiện xét nghiệm. Sự trung thực là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất.