Nội dung chính
Phát hiện sớm và phòng ngừa vẫn là vũ khí mạnh nhất trong chiến đấu chống ung thư, vì vậy hãy chú ý tới những bất thường ở cổ.
Theo bác sĩ Nguyễn Đình Toàn, Phòng khám Tai Mũi Họng Đông Đô, dù có nhiều phương pháp điều trị (phẫu thuật, hoá trị, xạ trị, điều trị đích, miễn dịch), việc phát hiện sớm luôn giảm chi phí, nâng cao tỷ lệ sống sót và chất lượng cuộc sống.
Vùng cổ tập trung hạch bạch huyết, tuyến giáp và các cấu trúc quan trọng, vì vậy bất kỳ thay đổi nào ở đây đều có thể là tín hiệu cảnh báo bệnh lý nghiêm trọng.
1. Xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường ở cổ
Ung thư là sự tăng sinh tế bào mất kiểm soát; nhiều loại ung thư đầu – cổ biểu hiện bằng khối u hoặc hạch to lên đột ngột.
Nếu bạn sờ thấy một khối cứng, không đau, kích thước tăng dần, bờ không rõ, khó di động dưới da và tồn tại trên 2‑3 tuần mà không giảm, đây có thể là hạch bạch huyết phản ứng, u tuyến giáp, u lành tính, hoặc thậm chí là ung thư vùng đầu, cổ hoặc ung thư di căn.
Trong trường hợp này, nên đến cơ sở y tế để siêu âm, sinh thiết và các xét nghiệm cần thiết nhằm xác định bản chất khối u, tránh tự suy đoán.
Xuất hiện khối u hoặc hạch bất thường ở cổ, cần lưu ý.
2. Thay đổi màu da vùng cổ
Da sẫm màu (gọi là “gai đen”) thường liên quan tới rối loạn chuyển hoá như đề kháng insulin, béo phì, tiểu đường, chứ không phải dấu hiệu đặc hiệu của ung thư.
Tuy nhiên, nếu màu da thay đổi nhanh, kèm sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi kéo dài, hoặc xuất hiện hạch bất thường, bạn vẫn nên đi khám để loại trừ các bệnh lý nền nghiêm trọng.
3. Nổi hạch kèm đau, khàn tiếng, khó nuốt
Khi khối u lớn lên, chúng có thể chèn ép dây thanh quản, thực quản hoặc các dây thần kinh lân cận, gây khàn tiếng kéo dài, cảm giác vướng, khó nuốt, đau cổ lan tới tai, hàm, thậm chí khó thở.
Những triệu chứng này cũng xuất hiện trong viêm nhiễm, bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tai mũi họng, nhưng nếu kéo dài hơn 2‑3 tuần, đặc biệt ở người trung niên, hút thuốc, uống rượu hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư, cần kiểm tra sớm.
Cách phòng tránh ung thư
Theo WHO (2023), phát hiện sớm có thể nâng tỷ lệ sống sót 5 năm lên tới 80% đối với các loại ung thư đầu – cổ. Vì vậy, người trưởng thành, đặc biệt từ 40 tuổi trở lên, nên thực hiện khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm.
Đối với những người có yếu tố nguy cơ cao (gia đình có người mắc ung thư, tiền ung thư, hút thuốc lâu năm…), nên tham gia các chương trình tầm soát chuyên biệt như ung thư vú, cổ tử cung, đại trực tràng, gan, phổi.
Chế độ ăn uống và sinh hoạt khoa học
Thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán, thịt đỏ, rượu bia… làm tăng nguy cơ ung thư. Ngược lại, chế độ giàu rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa, kết hợp vận động thường xuyên sẽ giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Giữ tinh thần cân bằng
Căng thẳng kéo dài, thiếu ngủ, làm việc quá sức không trực tiếp gây ung thư, nhưng chúng làm suy giảm hệ miễn dịch và khả năng tự điều chỉnh của cơ thể. Duy trì tinh thần ổn định, nghỉ ngơi đầy đủ, chia sẻ cảm xúc và duy trì các mối quan hệ tích cực sẽ giúp cơ thể chống lại bệnh tật tốt hơn.
